Өзіңмен қалай күресу керек: жаман импульстар туралы әңгіме
Әрқайсымыздың ішімізде келіссөз жүргізуші-манипулятор сияқты біреу отырады. Ол айқайламайды, талап етпейді. Ол сыбырлайды. Кейде өте қисынды. Кейде шындыққа жақын. Және әрдайым дерлік — ыңғайлы. Еврей дәстүрінде бұл йецер һа-ра, яғни «жаман бастама» деп аталады. Бірақ терминдерді ысырып қойсақ — бұл жай ғана оңайырақ, бірақ нашарырақ нәрсені таңдауға деген ішкі қалауымыз.
Сонымен: онымен күресу — діни поэзия емес. Бұл техника. Бұл ішкі соғыстың шеберлігі.
Ішкі жауның екі басты айласы
Тәурат бойынша, жаман бастама мәтінде алғаш рет пайда болатын жер — Жылан мен Хава туралы оқиға. Жылан не істейді? Ол: «Дереу же!» — деп айқайламайды. Ол екі нәрсе істейді, өте нәзік:
Тыйымның қатаңдығын асыра көрсетеді. Былай дейді: «Құдай сендерге бірде-бір ағаштың жемісін жемеңдер деп айтты ма?» Хава оны түзетеді: «Жоқ, тек біреуінен ғана».
👉 Бұл тәсіл: адам алдын ала берілуі үшін ережелерді мүмкін емес, мағынасыз, адамгершіліксіз етіп көрсету.
Салдарды құнсыздандырады: «Сендер өлмейсіңдер».
👉 Бұл енді келесі деңгей — рационализация. Біз: «Мен жаман істеп жатырмын», — демейміз. Біз: «Жоқ, бұл мүлде жаман емес», — дейміз.
Бұл екі айла да бүгінге дейін жұмыс істейді. Ішкі дауыс жақсылықтың қиындығын асыра көрсетіп, жамандықтың салдарын құнсыздандырады. Бәрі қарапайым: біреуі тым қорқынышты етеді, екіншісі — тым зиянсыз.
Бұған қалай қарсы тұруға болады?
Енді — екінші бөлім. Құдай жаңа ғана ашу мен қызғанышты сезінген Қабылға былай дейді:
«Күнә есік алдында аңдып тұр, оның құштарлығы саған, бірақ сен оған үстемдік ет».
Бұл өте күшті идея: күнә сенің ішіңде емес. Ол есік алдында.
Сен әлі жаман емессің. Сен жол айрығындасың. Және таңдау — сенде.
Міне, дәстүрден алынған бірнеше практикалық әдіс, олар таңғаларлықтай психотерапиямен, нейропсихологиямен және жай ғана сау ақылмен сәйкес келеді:
- «Ашық есік» қалдырма
Егер сен екіұдай болсаң, егер ішіңде «мүмкін, бәрібір…» деген кеңістік болса — сол жерге азғыру кіріп алады. Бұл шақырмай-ақ үйге шақырғанмен бірдей.
🔑 Шеңбер: егер нақты жеке қағидаларың болса, азғыру «кіретін» жер таппайды. Жақсылықты солай істегің келгендіктен емес, алдын ала солай шешілгендіктен істе. - Сені қорғайтын нәрсені оқып-үйрен
Мидраш айтады: «жаман бастама оқу үйіне кірмейді».
Бұл сиқыр емес. Бұл психология. Адам мағыналы оқу үстінде болғанда, оның ішінде мүлде басқа ішкі механизмдер белсенді болады. Бұл антивирус сияқты.
🔑 Шеңбер: миыңды пайдалы ақпаратпен қоректендір. Тура мағынасында. Ақыл — бос қорап емес. Ол міндетті түрде бір нәрсемен толы — мәселе тек немен екенінде. - Жиекке жақын барма
Жылан Хаваға жемісті бірден же деп айтқан жоқ. Алдымен оны ұстап көруге көндірді. Өйткені бәрі әрекеттен емес, жақындаудан басталады.
🔑 Шеңбер: егер бір нәрсе сені «сорып алуы» мүмкін екенін білсең — жақын барма. Шатырға серуендеуге шықпаған адам одан құламайды. - Есіңде болсын: зұлымдық — сен емессің
Тіпті ішіңде бір қараңғы нәрсе кезіп жүрсе де — сен ол емессің.
Тіпті жеңіліп қалсаң да — бұл сенің жеңілген адам екеніңді білдірмейді.
🔑 Шеңбер: өзіңді импульспен біріктірме. «Мен — сұмдық адаммын» деме, «Менде бір импульс пайда болды» де. Бұл түбегейлі айырмашылық. - Күресті марапатқа айналдыр
Рамхаль барлық зұлымдық тек жаттығу құралы ретінде ғана жаратылған деп жазды. Адам күшті бола алуы үшін. Таңдау — бұл сен шынайы рөл ойнау мүмкіндігін алатын сахна.
🔑 Шеңбер: ішкі шиеленістің әрбір сәті — шынайы өзіңе жақындау мүмкіндігі.
Қорытындысында
Ішкі қақтығыссыз бірде-бір адам жоқ. Және ешкім «таза» болуға міндетті емес.
Бірақ әркім байқауды, түсінуді, келіспеуді — және таңдауды үйрене алады.
Жеңіс — бұл іштегі тыныштық емес.
Жеңіс — бұл сен екі дауысты да естігенде, бірақ шындыққа жақынырағының соңынан ергенде.
Және Құдай Қабылға айтқандай:
«Сен оған үстемдік ете аласың».
Мінсіз емес. Ақаусыз емес. Бірақ аласың.
