Сүйүү — эмоция эмес. Бул «мен» чектеринин өзгөрүшү
Ойлонуп көрсөк, жашоодогу эң оор сабактардын бири — сен жалгыз эмес экениңди түшүнүү. «Сенин апаң, атаң, досторуң бар» деген мааниде эмес. Сен дүйнөнүн борбору эмессиң деген мааниде. Ал сенин айланаңда айланбайт. Башка адамдар — сенин өмүр баяныңдагы статисттер эмес.
Бирок биз муну төрөлгөндөн тартып билбейбиз.
Адегенде ымыркай ыңгайсыз болсо, бакырат. Ал: «Апа, кечир, сен чарчадың, бирок мен ачкамын», — деп ойлобойт. Ал жөн гана бакырат, анткени анын бүт дүйнөсү — анын өзү.
Анан — акырындык менен, азап менен — ал үйрөнөт: көрсө, башка адамдардын да эмоциялары бар экен. Ойлору. Чарчоосу. Каалоолору. Ал апасына, атасына, досторуна карайт жана — эгер баары жакшы болсо — бир учурда түшүнө баштайт: алар да мендей эле тирүү.
Бул — сүйүүнүн башталышы.
Сүйүү чектерди кеңейтүү катары
Диний ойдо сүйүү — жөн гана «сен менен болуу мага жагымдуу» эмес. Бул өз кабылдоо түзүмүңдү өзгөртүүнүн жолу. Жөн гана «мен + сен» эмес. А: «сен — менин бир бөлүгүмсүң».
Адам: «Мен аялымды, балдарымды, ата-энемди сүйөм», — дегенде, ал муну дайыма эле сезе бербейт, бирок чындыгында ал: «Менин “меним” — эми мен гана эмес. Бул — биз», — дейт.
Муну кеңейтсе болот. «Мен жана менин элим» дегенге чейин жетсе болот. Же атүгүл: «Мен жана бүт адамзат».
Тоорат: «Жакыныңды өзүңдөй сүй», — дегенде, дал ушуга чакырат. «Ага мактоо айт» деген мааниде эмес. Анын оорусун, тынчсыздануусун, ар-намысын баары сеники сыяктуу сез деген мааниде.
Сага жакын эмес адамдарды кантип сүйсө болот?
Мына ушул жерде диний чакырык башталат. Тоорат: «Баарын сүй», — дейт. Бирок адамдар жагымсыз, жаман, бөтөн болуп калса, муну кантип кылса болот?
Жообу: «салым» аркылуу.
Кызыгы, иврит тилинде «сүйүү» сөзү — «аһава» — «һав», башкача айтканда «бер» деген уңгудан чыккан. Биз бизге бергендерди эмес, өзүбүз эмгек сиңиргендерди сүйөбүз.
Ошондуктан ата-энелер балдарын көбүнчө балдар ата-энесин сүйгөндөн көбүрөөк сүйүшөт. Анткени сиңирилген эмгек — деңиздей.
Ошондуктан акылмандар айтышкан: өз колуң менен өстүргөн аз нерсенин өзү бекер алынган көп нерседен кымбат. Сен эмгек сиңиресиң — жана ал сенин бир бөлүгүңө айланат.
Чыныгы сүйүү — «пайдалуу бүтүм» эмес
Ырахатка негизделген сүйүү бар. Сен мага жагымдуу болгуча — мен сени менен бирге. Макалдагыдай: «ыңгайлуу болгуча дос».
Бирок «Пиркей Авотто» мындай делет: бир нерсеге көз каранды сүйүү себеби жоголгондо жоголот. Ал эми шартсыз сүйүү — түбөлүктүү.
Эмне үчүн?
Анткени сен бирөөнү өз «мениңе» киргизгенде — бул эми бүтүм эмес. Бул «сен жана мен» эмес. Бул — «биз».
Эмне үчүн күйөө менен аялы — «сүйүүчү достор»?
Акылмандар күйөө менен аялын «рэим аһувим» — сүйүүчү достор деп аташкан. Кадимки достукта тажап калуу болушу мүмкүн: «ал мени тажатты». Бирок жубайлардын ортосунда — эгер алар чыныгы байланыш курушса — канчалык көп бирге болушса, байланыш ошончолук бекем болот. Анткени канчалык көп эмгек сиңирилсе, биримдик сезими ошончолук терең.
Рабби Арье Левин бир жолу аялы менен дарыгерге келип: «Биздин аялыбыздын буту ооруп жатат», — деген. Бул каймана сөз эмес. Бул «сенин оорун — меники» деген метафора эмес, сезим болгон жакындыктын деңгээли.
Сүйүү — эмоция эмес. Бул тандоо.
Сүйүү — «көпөлөктөр» жана ырлар жөнүндө эмес.
Бул — аракет, салым, бири-бириңе шайкеш болуу жөнүндө. Бул башкага карап: «Сен мага кандай пайда бере аласың», — деп эмес, «Сен кантип азыр эле менин бир бөлүгүмсүң», — деп айтуу жөнүндө.
Мына ошондо чыныгы руханийлик башталат. Анткени Кудай — бизди сүйгөн Ал гана эмес. Ал бизди Өзү сүйгөндөй — шартсыз, терең, түбөлүккө сүйүүгө үйрөткөн Ал.
Жана бул — эң чоң бой жетүү. «Мен» «бизге» айланганда.
