«Кийинкиге калтыруунун баасы»
Интернетте өткөргөн убактыбыздын көбөйүшү өз алдынча чыныгы көйгөйлөрдү сейрек чечет. Жаңылыктарды узак окууга, бир темадан экинчисине өтүүгө, чексиз талкууларга катышууга болот, бирок мындан дүйнө адилеттүү болуп калбайт, ал эми маанилүү иштер көбүнчө аткарылбаган бойдон кала берет.
Мындай жүрүм-турумдун эң кеңири таралган себептеринин бири — маанилүү иштерди кийинкиге калтыруу адаты. Азыркы психологияда бул көрүнүш прокрастинация деп аталат. Адам маанилүү бир нерсе менен алектениши керек экенин түшүнөт, бирок кандайдыр бир себептер менен аны кийинкиге калтырат. Туруктуу абийир азабын сезбөө үчүн ал же бош эместей көрүнүш жаратат, же жөн гана алаксыйт. Интернет бул жагынан идеалдуу мүмкүнчүлүк берет — ал белгисиз убакытка маалымат агымында эрип кетүүгө мүмкүндүк берет.
Көп учурларда мындай жүрүм-турумдун тамыры бир кыйла жөнөкөй — кадимки адамдык жалкоолук. Адам топурактан жаратылган, ал эми биздин физикалык жагыбыз козголууга оор. Ошондуктан өзүң менен иштөө күч-аракетти жана туруктуулукту талап кылат. Сулайман падыша Мишлей китебинде бул жөнүндө эскерткен: иштерди чексиз кийинкиге калтыруу адаты адамды акырындык менен жакырчылыкка жана муктаждыкка алып келет.
Еврей салтында шамдагайлык сапатын өнүктүрүүгө — өз убагында аракет кылуу жана туура иштерди кийинкиге калтырбоо жөндөмүнө көп көңүл бурулат. Пассивдүүлүктүн негизги себептеринин бири — мотивациянын жана татыктуу иштин жоктугу. Бирок адам аракетсиздиктин кесепеттерин ачык түшүнөр замат, анын жүрүм-туруму кескин өзгөрүшү мүмкүн. Атүгүл эң жалкоо студент да сынактын алдында чогулуп алат, анткени ал аракетсиздиктин эмнеге алып келерин түшүнөт.
Жаратуучуга ишенген адам үчүн андан да терең мотивация бар. Биз жашоо белек экенин жана биздин иштерибиздин азыр гана эмес, кеңири мааниде да мааниси бар экенин түшүнөбүз. Убакыт — бизде болгон эң кымбат ресурс, ага жеңил-желпи мамиле кылуу кайтарууга мүмкүн болбогон нерсени жоготуу дегенди билдирет.
Кээде адамды аракетке коркуу да, милдет да эмес, ыраазычылык жана сүйүү түртөт. Адам Жаратуучудан канчалык көп жакшылык алып жатканы жөнүндө ойлонгондо, мунун өзү маанилүүрөөк жашоого себеп болуп калат.
Иш жүзүндө кескин кадамдарды жасабай, туура алкакты акырындык менен куруу маанилүү. Интернет жашоонун бир бөлүгү бойдон калышы мүмкүн, бирок анда өткөрүлгөн убакыт чектелүү болушу керек. Бошогон убакытты пайдалуу иштер менен — окуу, жумуш, өнүгүү, жандуу баарлашуу менен толтурган оң.
Ошондой эле жалкоолук көбүнчө кыйынчылыктардын апыртылган сүрөтүн тартарын эстен чыгарбоо маанилүү. Бирок аракет кыла баштасаң эле, энергия жана улантууга каалоо пайда болот.
Еврей акылмандары мындай дешкен: тазаланууну жана жашоосун өзгөртүүнү каалаган адамга Жогорудан жардам берилет. Адамга биринчи кадамды таштап, аракет кыла баштоо гана калат.
