Тоқшылықтан өлуге де болады

Қалай ойлайсың, ең қауіпті ит қайсы?

Каратэ жаттықтырушысы ақылды адам еді. Ол сұрақтың астарында бір қулық бар екенін бірден түсінді. Сондықтан сақтықпен жауап берді:

— Мен ит тұқымдарын онша жақсы білмеймін, бірақ, бәлкім, ірі, күшті, салмағы ауыр ит шығар.

Ол ротвейлерлерді, неміс догтарын және басқа да ірі тұқымдарды атай бастады.

Кинолог жай ғана жымиды. Мазақтап емес, әңгімелесушісінің ештеңе түсінбейтінін көрсету үшін де емес. Сосын былай деді:

— Малинуа. Бельгиялық овчарка.

Жаттықтырушы бұл иттің суреттерін көргенде тіпті таңданып, наразылық білдірді. Ит аса үлкен емес, арықша, сымбатты, сырттай қарағанда қорқынышты аңға мүлде ұқсамайды.

Сонда кинолог оған қарапайым бір нәрсені түсіндірді.

Адамды аяғынан құлату үшін екі фактор қажет: салмақ пен жылдамдық. Егер адамға жиырма келілік жастықпен соққы берсең, оның салмағының өзі адамды құлатуы мүмкін. Ал салмағы өте аз кішкентай оқ адамды қалай құлата алады? Ол үшін оқ орасан зор жылдамдықпен ұшуы керек.

Малинуа итін соншалықты қауіпті ететін де осы.

Бірақ қауіп тек оның адамды құлата алатынында емес. Бұл ит өте жылдам, кедергілерден өте алады, қабырғалар мен ағаштарға өрмелейді, үлкен әрі ауыр ит өте алмайтын жерлерден өте алады. Одан жай ғана қашып құтылу іс жүзінде мүмкін емес. Мұны ротвейлер, кане-корсо немесе неміс догы сияқты ауыр иттер туралы айту қиын.

Бірнеше күн бұрын көшеде бельгиялық овчаркасын серуендетіп жүрген әйелді кездестірдім.

Иттің шамадан тыс көп тамақтанғаны сонша, аяқтары бар шұжыққа ұқсап кеткен. Жүгіру былай тұрсын, жүрудің өзі оған қиын еді, тыныс алуы да ауыр болатын. Аяқтарын алшақ басатыны, әр қозғалысының қаншалықты ауыр екені және буындарына қаншалықты күш түсетіні анық көрініп тұрды.

Мен оған қарап тұрып ойладым: оның ішінде әлі де малинуа өмір сүріп жатыр.

Оның ішкі табиғаты әлі де жүгіргісі, қуғысы, секіргісі, іздегісі, иіскегісі, өрмелегісі, тістегісі және тапсырма орындағысы келетін шығар. Бірақ қазіргі дене жағдайы оған өзі жаратылған мақсатқа сай әрекет етуге мүмкіндік бермейді.

Бельгиялық овчаркаға белсенділік қажет. Ол жүгіруі, секіруі, іздеуі, қууы және жұмыс істеуі керек. Ал мұның орнына тыныш, ұйқылы өмір мен үнемі толы тұрған тамақ ыдысы келсе, бірте-бірте оның тәртібі де, табиғи болмысы да бұзыла бастайды.

Рав Алекс сынақтың, кейде тіпті қарғыстың бір түрі «ора» деп аталатынын үйреткен: адамға соншалықты көп жақсылық берілгенде, ол сол молшылықтың өзін ішінен қалай бұза бастағанын байқамай қалады.

Сынақ әрқашан жоқшылық, ауырсыну немесе мұқтаждық арқылы келмейді. Кейде адам тоқшылықпен, дәулетпен, тыныштықпен және молшылықпен сыналады. Бәрі бата сияқты көрінеді: бәрі жеткілікті, ыдыс толы, ештеңеге күресіп жетудің қажеті жоқ. Бірақ дәл осындай жағдайда адам сыннан өте алмай қалуы мүмкін.

Аштыққа шыдап, тоқшылыққа шыдамауға болады. Жоқшылықты көтеріп, байлықты көтере алмауға болады. Күресті бастан өткеріп, енді күресетін ештеңе қалмағандай көрінгенде күйреуге болады.

Сол шамадан тыс тамақтандырылған малинуа есімде қатты сақталып қалды. Оның ішінде әлі де жүгіруге, іздеуге, секіруге, қууға және жұмыс істеуге жаратылған иттің табиғаты бар еді. Бірақ артық тамақ пен қозғалыстың жетіспеуі оны өз болмысына сай өмір сүру мүмкіндігінен дерлік айырған.

Тоқшылықтан өлуге де болады.

Тоқшылығыңыз өзіңізге жау болып кетпеуін қадағалаңыз. Молшылық пен жеткіліктілік жағдайында да қарқыныңызды, тәртібіңізді және ішкі болмысыңызды жоғалтпаңыз.

Өзіңізді шамадан тыс тойдыру арқылы құртуға жол бермеңіз.