Үміт пен қабылдаудың арасында
Талмудта (Брахот 32б) табанды дұғаның маңыздылығы туралы айтылады. Рабби Ханина мұны Мұсаның мысалы арқылы түсіндіреді: Мұса Жаратушыға бірнеше рет өтініш жасап, оның дұғасы естілген. Алайда данышпандар маңызды бір жайтты нақтылайды: адам дұғасының ұзақтығының өзі қалаған нәрсесінің міндетті түрде орындалуына кепілдік береді деп ойламауы керек. Дұға — Жаратушыға жалбарыну, Оны біздің қалауымызды орындауға міндеттеудің жолы емес.
Біз жылдар бойы бір нәрсені сұрап, сол өтінішімізге қайта-қайта оралып, жанымыздағы ауыртпалықты, үмітімізді және біз үшін шын мәнінде маңызды нәрселерді айта аламыз. Бұл сенімнің әлсіздігін білдірмейді. Керісінше, дұғадағы табандылық Жаратушыға деген терең сенімнің көрінісі болуы мүмкін. Бірақ сенім мен өз күш-жігеріміз міндетті түрде белгілі бір нәтижеге жеткізуі тиіс деген күтудің арасында нәзік шекара бар. Меири дұға етуші адам өзінің ынтасы немесе ерекше зейіні үшін жауап алуға лайықпын деп есептемеуі керектігін түсіндіреді. Адам қанша қаласа, сонша сұрай алады, бірақ өз өтінішін Жаратушыға қойылатын талапқа айналдыруға құқығы жоқ.
Сонымен қатар дұға әрқашан біз күткен нәтижеге жеткізе бермейтінін түсіну маңызды. Кейде қалаған нәрсеміз қолжетімсіз болып қалады, кейде жағдай өзгереді, ал кейде уақыт өте келе өз өтінішімізге басқаша қарай бастаймыз. Яһуди дәстүрі Жаратушының даналығына сенуге үйретеді, бірақ бұл орындалмаған әрбір дұғаның себебін түсіндіре аламыз немесе оқиғалардың неге дәл осылай өрбігенін нақты білеміз деген сөз емес. Әрбір қайғы-қасіретті адам сұраған нәрсесі оған жай ғана қажет болмаған деп түсіндіруге болмайды.
Дұғаның мәні тек сұраған нәрсемізді алуда ғана емес, адамның Жаратушымен байланысының өзінде де жатыр. Біз Оған нәтижесінің қандай болуы керектігін білетіндіктен емес, өз мүмкіндіктеріміздің шектеулі екенін және Оның билігін мойындайтындықтан жүгінеміз. Сондықтан үмітімізді жоғалтпай, сұрауды жалғастыра аламыз және сонымен бірге әзірге түсіне алмайтын нәрселерге де орын қалдырамыз.
Кемелденген сенім Жаратушы біздің өтінішімізді міндетті түрде орындайды деген сенімділіктен емес, өз қалауымызды Оның еркінің өлшемі деп санамай, Одан шын жүректен сұрай білу қабілетінен көрінеді.
