Үмүт менен кабыл алуунун ортосунда
Талмудда (Брахот 32б) туруктуулук менен тиленүүнүн маанилүүлүгү жөнүндө айтылат. Рабби Ханина муну Мусанын мисалы аркылуу түшүндүрөт: Муса Эң Жогорку Кудайга бир нече жолу кайрылып, анын тиленүүсү угулган. Бирок даанышмандар маанилүү бир нерсени такташат: адам тиленүүсүнүн узактыгы эле каалаган нерсесинин сөзсүз аткарылышына кепилдик берет деп ойлобошу керек. Тиленүү — бул Эң Жогорку Кудайга кайрылуу, Аны биздин эркибизди аткарууга милдеттендирүүнүн жолу эмес.
Биз жылдар бою бир эле нерсени сурап, ошол өтүнүчүбүзгө кайра-кайра кайрылып, кайгыбызды, үмүтүбүздү жана биз үчүн чындап маанилүү болгон нерселерди айта алабыз. Бул ишенимдин жетишсиздигин билдирбейт. Тескерисинче, тиленүүдөгү туруктуулук Жаратканга болгон терең ишенимди көрсөтүшү мүмкүн. Бирок ишеним менен биздин аракеттерибиз сөзсүз түрдө белгилүү бир натыйжага алып келиши керек деген күтүүнүн ортосунда өтө назик чек бар. Меири тиленген адам өзүнүн тырышчаактыгы же өзгөчө көңүл топтоосу үчүн жооп алууга татыктуумун деп эсептебеши керектигин түшүндүрөт. Адам каалаганча сурай алат, бирок өз өтүнүчүн Эң Жогорку Кудайга коюлган талапка айландырууга укугу жок.
Ошол эле учурда тиленүү дайыма эле биз күткөн натыйжага алып келбей турганын түшүнүү маанилүү. Кээде каалаган нерсебиз кол жеткис болуп калат, кээде жагдайлар өзгөрөт, ал эми кээде убакыт өткөн сайын өзүбүздүн өтүнүчүбүзгө башкача карай баштайбыз. Жүйүт салты бизди Эң Жогорку Кудайдын акылмандыгына ишенүүгө үйрөтөт, бирок бул жоопсуз калган ар бир тиленүүнү түшүндүрө алабыз же эмне үчүн окуялар дал ушундай болгонун так билебиз дегенди билдирбейт. Ар бир азапты адам сураган нерсе ага жөн гана керек эмес болчу деп түшүндүрүүгө болбойт.
Тиленүүнүн мааниси сураган нерсени алууда гана эмес, адам менен Жараткандын ортосундагы байланыштын өзүндө да жатат. Биз Ага натыйжа кандай болушу керектигин билгендиктен эмес, өзүбүздүн чектелүү экенибизди жана Анын бийлигин тааныгандыктан кайрылабыз. Ошондуктан үмүтүбүздү жоготпой сурай берсек болот жана ошол эле учурда азырынча түшүнө албаган нерселерге да орун калтырышыбыз керек.
Жетилген ишеним Эң Жогорку Кудай биздин өтүнүчүбүздү сөзсүз аткарат деген ишенимде эмес, өзүбүздүн каалообузду Анын эркинин өлчөмү деп эсептебестен, Андан каалаган нерсебизди чын жүрөктөн сурай билүүдө көрүнөт.
