«Қуаныш — өмірдің шарты»
Әдетте депрессия деп аталатын нәрсе шын мәнінде жай ғана мұңнан әлдеқайда кең — бұл тәнді де, ойларды да, мәннің ішкі сезімін де қамтитын күй.
Медициналық тұрғыдан бұлармен дәрігерлер айналысады, және бұл маңызды — бәрі ерік-жігердің күшімен шешілмейді. Бірақ ішкі жағы туралы айтсақ, мұнда дәстүр мәселеге сәл басқаша қарайды. Ол бұл күйдің ауырлығын жоққа шығармайды, бірақ күйзелістің өзі адамды қирататынына назар аударады, ал қуанышты кездейсоқ сезім ретінде емес, өмірдің қажетті шарты ретінде қарастырады. Үнемі көңілді болу мағынасында емес, адам өмірмен байланысын сезінетін ішкі күй ретінде.
Сонымен бірге қарапайымдандыруға бой алдырмау маңызды. Адамға жай ғана «қуанышты бол» деп, оның нәтиже беретінін күтуге болмайды. Дәстүрде өте дәл салыстыру бар: терең күйзеліс күйі қаралы күйге ұқсайды. Ал нағыз қайғы сәтінде адамды сөзбен жұбатпайды — онымен жай ғана қасында болады. Мұнда да солай: кейде адамға ең алдымен кеңес емес, қасында болу, түсіну және шыдамдылық керек.
Дегенмен сұрақ қалады: неге бүгін бұл күй соншалықты кең тараған? Бір қарағанда бұл парадоксалды көрінеді. Өмір деңгейі жоғарырақ, мүмкіндіктер көбірек, жайлылық қолжетімдірек. Бірақ сонымен бірге бостық сезімі күшейеді. Мүмкін, мәселе ыңғайлылықтың артықтығы адамды күш салу қажеттілігінен айырады дегенде шығар. Ал онымен бірге өз әрекеттерінің маңыздылығы сезімі де жоғалады. Бәрі тым оңай келгенде, ол тез құнсызданады.
Бұрын адам қарапайым нәрселер үшін күресуге мәжбүр болды, және мұнда энергия болды. Ал бүгін оның үнемі салыстыруға, бағалауға, күмәндануға уақыты мен мүмкіндігі бар — және ақыр соңында ол өз ойларында тұрып қалуы мүмкін. Парадоксалды, бірақ сыртқы әл-ауқат ішкі тұрақтылыққа кепілдік бермейді.
Бұған тағы бір фактор қосылады — оқшаулану. Байланыстың орасан көп тәсілдеріне қарамастан, адамдар барған сайын жиі жалғыз қалады. Қарым-қатынасты экран, өзара әрекетті бақылау алмастырады. Ал адам басқа адамдардың тірі қатысуы қажет болатындай жаратылған. Онсыз ішкі тірек те біртіндеп әлсірейді.
Сондықтан көмектесудің ең қарапайым әрі ең күрделі тәсілдерінің бірі — адамды байланыс арқылы шындыққа қайтару. Таңбай, қысым жасамай, жай ғана қасында болу. Кейде мұның өзі қозғалысты бастау үшін жеткілікті.
Тағы бір маңызды сәт — мақсат. Адам өз әрекеттерінің мәні бар екенін сезінуі керек. Тіпті шағын, бірақ тірі мақсат біртіндеп өмірге деген қызығушылықты қайтара алады. Абстрактілі идея емес, күш салуға болатын нақты бір нәрсе.
Мұның бәрі уақытты талап етеді. Мұнда жылдам шешімдер жұмыс істемейді. Қаралы күйдегі сияқты, секіріп өтуге болмайтын кезеңдер бар. Бірақ біртіндеп, қозғалыс арқылы, адамдармен байланыс арқылы, әрекетке оралу арқылы күй өзгере бастайды.
Мүмкін, мұндағы басты қағида — адамды күйінен күрт тартып шығаруға тырыспау, ол өзі өмірге орала бастағанша оны абайлап сүйемелдеу.
