«Естілуге не кедергі жасайды»
Елестетейік: адам дұға етіп тұр. Тыныштықта тұр. Мүмкін, кітаппен. Мүмкін, кітапсыз. Мүмкін, сыбырлап тұр. Мүмкін, іштей айқайлап тұр. Міне, осы жерде өте адал сұрақ қою керек — ол не істеп жатыр? Сөздерді айтып жатыр ма? Рәсімді орындап жатыр ма? Әлде жақынырақ болуға тырысып жатыр ма?
Өйткені дұға — жай ғана өтініш емес. Бұл мейрамханадағы есепшот емес: міне тізім, енді күтемін. Дұға — жақындау әрекеті. Бұл сен: «Мен осындамын. Мен жаныңда болғым келеді», — дегендей болатын сәт. Ал кіммен? Сені соңғы ойыңа дейін білетін Онымен. Сондықтан нағыз дұға тек шынайылық күйінде ғана мүмкін. Тек адам іштей қарсы қадам жасаса ғана.
Ал енді — күрделі шындық. Кейде дұға жоғары көтерілмейді. Неге? Өйткені бір нәрсе кедергі жасайды. Бұл жаза емес. Бұл кек емес. Бұл «Құдай ренжіп қалды» дегендей емес. Жоқ. Бұл сен жаңа ғана өзің ренжіткен біреумен сөйлескің келгендей — бірақ кешірім сұрамағандай. Немесе сен айналаңдағылардың бәріне өтірік айтып, содан кейін саған сенулерін сұрағандай. Есікті жабатын нәрселер бар. Біреу оны құлыптағандықтан емес. Сен оны іштен өзің қысып тастағандықтан.
Біздің данышпандарымыз айтқан: «Тәуратты тыңдаудан құлағын бұрған адамның тіпті дұғасы да жиіркенішті». Қатты айтылған. Бірақ шындық қарапайым: сен тыңдамайсың — және сені естімейді. Сен Оның сөздерін өз ішіңе кіргізгің келмейді — онда неге Оның саған ашылуын күтесің? Бұл кек емес. Бұл айна заңы. Сен Құдайға қалай қарасаң, сенің дұғаң да солай естіледі.
Ауыз да дәл солай. Бір ғана ауыз біреуді қолдауы немесе күйретуі мүмкін. Ол дұға айтуы немесе жала жабуы мүмкін. Егер адам басқаларға жеккөрушілік, менсінбеушілік, айыптау сөздерін айтса — содан кейін сол еріндер: «Маған көмектес, Құдай Тағала», — деп сыбырласа, бұл жұмыс істемейді. Жай ғана ауыз таза болуды қойғандықтан. Ол шындықты айтуға дайын емес. Ал дұға — бұл шындық.
Тағы бір ауыр жағдай бар — бөтеннің нәрсесін алуға әдеттенген адам. Ұры. Міндетті түрде теледидарды алып кететін адам емес. Алдаумен өмір сүретін адам. Айлакерлік жасайтын, сенімді ұрлайтын, өзінікі емес нәрсені алатын адам. Мұндай адам дұғаны пайдалана алмайды. Өйткені дұға — саған заңды түрде тиесілі нәрсені сұрау. Ал егер сен заңсыз алуға әдеттенсең — сен өзіңді сұрау құқығынан өзің айырдың. Сені айыптағандықтан емес. Сен тура жолды өзің таңдамағандықтан.
Және, бәлкім, ең ауыр кедергі — бұл тәкаппарлық. «Өзіне сенімділік» мағынасында емес, ішкі менмендік мағынасында. Адам: «Мен — орталықпын, қалғандардың бәрі — менің айналамда», — деп ойлағанда. Мұндай адам дұға ете алмайды. Өйткені дұға — мойындау: «Мен тәуелдімін. Мен бәрін өзім істей алмаймын. Мен мұқтажбын». Ал егер іште бұл болмаса — онда дұғаның өзі жалғанға айналады.
Тіпті киім де дұғаға кедергі келтіруі мүмкін дейтін ежелгі мидраш бар. Зығыр мен жүн араласқан матаны кимеу туралы тыйым бар. Неге? Өйткені Қабыл Құдайға сыйға зығыр әкелді, ал Әбіл — қой, яғни жүн. Біреуі — өсімдіктен. Екіншісі — жануардан. Олардың құрбандықтары үйлесімсіз болды. Олардың Құдайға апаратын жолдары қақтығысқа түсті. Міне, Тәурат оларды тіпті матада да араластыруға тыйым салады — бір-бірімен қосылмайтын нәрселер бар екенін еске салу үшін.
Қызық, солай емес пе? Сен дұға ететін киім өзінде рухани қатені алып жүруі мүмкін. Былай дегендей: сен байқамадың, бірақ сенде бір нәрсе дұғаңның ұшуына кедергі жасап тұр.
Және тағы — мынаны есте сақтау өте маңызды: мұның бәрі қорқыту үшін емес. «Сен жамансың, сондықтан сені естімейді», — деу үшін емес. Жоқ. Бәрі керісінше. Мұнда айтылғанның бәрі өзгергісі келмейтіндерге қатысты. Күнә жасап, оны жалғастыратын және ештеңені өзгертпек емес адамдарға. Міне, соның дұғасы — иә, тоқтатылған.
Бірақ егер адам қайта оралуды шешсе, егер ол: «Мен енді бұлай қаламаймын», — десе, онда дұға жақындаудың жалғыз жолына айналады. Сонда дұға — жай ғана өтініш емес, бұл оралудың бір бөлігі. Бұл: «Мен қайтадан жаныңда болғым келеді», — деудің тәсілі.
Және Құдай Тағала мұндай дұғаны естиді. Кешегіге қарамайды. Сенің қазір қайда бара жатқаныңа қарайды.
