Эркиндик — жагдайларга байланыштуу эмес. Ал — сенин өзүңө байланыштуу.

Эркиндик — айланаңда эч кандай чектөө жок кез деген эски элес бар. Сенде көп акча болгондо, начальник жок болгондо, бош убакыт толуп жатканда жана каалаганыңды кылууга эркин болгондо.
Бирок эгер сиз мунун баары бар адамдарды байкап көрсөңүз, билесиз: бул такыр эркиндиктин кепилдиги эмес.

Зор ресурстарга ээ болуп туруп — толугу менен кулчулукта болууга болот.
Демократиялык коомдо жашап туруп — өз импульстарыңдын туткуну бойдон калууга болот.

Эркиндик — сени сырттан эч ким кишендебеген кез эмес.
Бул — сен өзүңдү ичиңден кишендебеген кез.

Эмне үчүн көпчүлүгүбүз кулбуз?
Ойлонуп көрсөк, көбүнчө биз туура деп эсептегендей эмес, учурдун буйругу менен аракет кылабыз:
— Бирөө бизди ачуулантты — жана биз жарылып кетебиз.
— Таттуу жегибиз келди — мына, колубузда булочка, бирок өзүбүзгө «жетиден кийин жебейм» деп убада берген элек.
— Биз унчукпай калуу, жол берүү, күтүү керек экенин түшүнөбүз. Бирок кыла албайбыз.
— Биз тамеки өлтүрөрүн, көз карандылык кордоорун, кызганчаактык бузарын билебиз. Бирок кайра-кайра ошол эле тегерек менен жүрө беребиз.

Мына бул кулчулук.
Тышкы эмес — ички.
Адам бүтүндөй корпорациянын ээси боло туруп, ошол эле учурда өз адаттарынын жана коркууларынын кулу болушу мүмкүн.

Чындап күчтүү адам ким?
Пиркей Авотто көрүнүктүү жерге илип коюуга татыктуу бир сүйлөм бар:
«Ким күчтүү? Өз кумарларын тизгиндеген адам».

Байкаңыз: башкаларды жеңген адам эмес.
Өзүн жеңе алган адам.
«Сабырдуу адам баатырдан артык, өзүн башкара алган адам шаарды басып алгандан күчтүү».

Бул жөнөкөй угулат. Бирок чындыгында бул — бүтүндөй өнөр.
Анткени эң кыйыны — сени кордошкондо чагып сүйлөбөө.
Баарын таштап кеткиң келгенде азгырыкка алдырбоо.
Эч ким билбесе да, өз алсыздыктарыңа жол бербөө.

Ичибиздеги түрмө
Ешаяһу пайгамбар айтат: «Туткундарга: чыгыңар, — деп айтуу».
Вильна Гаону түшүндүрөт: бул туткундар — зынданга камалгандар эмес.
Бул — өз каалоолорунун, адаттарынын жана автоматтык реакцияларынын түрмөсүндө отурган адамдар.

Чынын айтсак, ар бирибиз күнүнө жок дегенде бир жолу ушундай торчодо отурабыз.
Кээде ал зыянсыз көрүнөт — күнүмдүк тирүүчүлүк сыяктуу.
Кээде — уялткан көз карандылык сыяктуу.
Кээде — мамилелерди бузган ачуу же текебердик сыяктуу.

Эмне бошотот?
Акылмандар айтышат: кулчулуктан чыгууга жардам берген эң күчтүү каражат — Тооратты окуу жана осуяттарды аткаруу.
Бирок жөнөкөйрөөк айтсак: бул — аң-сезимдүүлүктүн жана өзүңдү текшерүүнүн туруктуу практикасы.
Анткени Тоораттын мааниси адамдын ырым-жырымдарды жөн гана белги коюу үчүн сактоосунда эмес.
Өз ойлорун жана иштерин башкарууну үйрөнүүсүндө.
Ошондуктан мындай делет: «Чындап эркин — Тооратты окуган адам гана».
Анткени бул иш — өзүңдү эсиңе келтирүү — күнүмдүк.