Жараткандын колунан баары келсе, Ага периштелердин эмне кереги бар?
Жараткан кудуреттүү болсо, Ага периштелердин эмне кереги бар? Бир караганда, суроонун өзү карама-каршылыктуу көрүнөт: баарын Өзү жасай алган Жараткан жардамчыларга муктаж эмес.
Бирок еврей салтында периштелер Жараткандын күчү жетишсиз болгондуктан жашабайт. Алар — Ал жаратылган дүйнө үчүн Өзү орноткон тартиптин бир бөлүгү.
Рамхаль руханий башат менен биздин материалдык дүйнөбүздүн ортосунда көптөгөн деңгээлдер бар экенин түшүндүрөт. Кудайлык таасир бул дүйнөдө өзүнүн бүтүндөй толуктугу менен түздөн-түз ачылбайт: дүйнө мындай ачылышка ылайыкташкан эмес. Ал материалдык чындыкка ылайык келген формага ээ болгонго чейин руханий баскычтардын ырааттуулугу аркылуу өтөт. Периштелер — ушул системанын бир бөлүгү.
Ошондуктан периштени Кудай ансыз иш кыла албай турган «жардамчы» катары эмес, Жараткан орноткон тартиптин ичинде Анын белгилүү бир эркин ишке ашыруучу катары түшүнүү туура. Рамхаль «Дерех а-Шем» эмгегинде төмөнкү дүйнөдөгү ар кандай нерселердин жана процесстердин үстүнөн руханий күчтөр дайындалганын, алар аркылуу ошол нерселер менен процесстер Жогорку эркке ылайык башкарыларын жазат.
Мындан маанилүү парадокс чыгат: периштелер Жаратканга эмес, биз жашап жаткан дүйнөнүн түзүлүшүнө керек.
Бирок бул жерде дагы бир маанилүү чек бар. Периште Жараткан менен катар турган өз алдынча күч эмес. Анын Жараткандан көз карандысыз өз бийлиги жок. Ошондуктан адам жардамдын булагы катары периштеге эмес, Жараткандын Өзүнө кайрылат.
Бул малах деген сөздүн маанисин да түшүнүүгө жардам берет: ал «элчи» дегенди билдирет. Элчинин милдетинин маңызы — өзүн эмес, аны жибергендин эркин билдирүү.
Мында периште менен адамдын ортосунда кызыктуу айырма бар. Периште өзүнө дайындалган милдетти аткарат. Ал эми адам тандоо эркиндиги берилген дүйнөдө жашайт. Ошондуктан периштелердин руханий даражасы бийик болгонуна карабастан, адамдын чечими өзгөчө баалуулукка ээ: адам Жараткандын эркин аткарып гана тим болбостон, аны аткарууну өз эрки менен тандай алат.
Демек, периштелердин бар болушу Кудайлык күчтүн чектелүү экенин эмес, Жараткан орноткон тартиптин татаалдыгын көрсөтөт.
Жараткан ортомчуларсыз эле иш кыла алмак. Бирок чексиз кудурет Анын эрки көптөгөн деңгээлдер, себептер жана элчилер аркылуу ачылган дүйнөнү жаратуу эркиндигин да билдирет. Ошол эле учурда бардык нерсенин Башаты Бир бойдон калат.