Майрамдар аяктаганда, чыныгы ишеним башталат

Күзгү майрамдар аяктады. Биз көнүмүш жашообузга: жумушка, түйшүктөргө, үй-бүлөлүк иштерге жана күнүмдүк милдеттерге кайтып келебиз. Дал ушул учурда ошол өзгөчө күндөр бизге чындыгында эмне бергенин түшүнө баштайбыз. Биз руханий жашоо өзүнчө бир убакта гана болот деп ойлогонго көнүп калганбыз. Тиленгенде, ыйык жазууларды окуганда, Кудай жөнүндө ой жүгүрткөндө же диний майрамдарга катышканда гана руханий жашоо жүрүп жаткандай сезилет. Ал эми калган убакыт кийинки бир өзгөчө учурга чейин өткөрүлө турган жөнөкөй күндөр сыяктуу көрүнөт. Бирок иудаизмде буга таптакыр башкача көз караш бар: күнүмдүк жашоо майрамдар үчүн эмес, майрамдар күнүмдүк жашоо үчүн берилген.

Тооратта абдан жөнөкөй сөздөр бар: «Жакып өз жолу менен кетти» (Берешит 32:2). Кудайдын катышуусун сезгенден кийин адам руханий көтөрүңкү абалда түбөлүк калбайт. Ал өз жолун улантат. Аны жумуш, чечимдер, адамдар менен мамиле жана кыйынчылыктар күтөт. Руханий жактан башынан өткөргөн нерселеринин баары дал ошол жерде көрүнүшү керек. Жакыптын дагы бир ысымы болгон — Исраэль. Бул эки ысымдан бир эле жашоонун эки жагын көрүүгө болот. Исраэль — Кудайга жүз бурган адам. Жакып — күнүмдүк тиричиликтин арасында жашаган ошол эле адам. Анын руханий тажрыйбасы канчалык терең экенин күнүмдүк жашоодо кандай адам болуп калганын көрмөйүнчө түшүнүү мүмкүн эмес.

Талмудда (Шаббат 31а) адамга асмандагы сотто берилүүчү алгачкы суроолордун бири анын иштериндеги чынчылдыгына байланыштуу экени айтылат. Канча убакыт тиленгени эмес, башкаларга канчалык адилеттүү мамиле кылганы маанилүү. Анткени кээде өзүбүздүн жаңылыштыгыбызды моюнга алгандан көрө тиленүү жеңилирээк. Сабырдуулук көрсөткөндөн көрө сүйүү жөнүндө сүйлөө оңой. Чынчыл болуу пайдасыз көрүнгөн жерде туура иш кылгандан көрө Кудай жөнүндө айтуу жеңилирээк. Мында маанилүү чындык жатат: руханийлик сезимдерибиздин күчү менен эмес, ошол сезимдер биздин иш-аракеттерибизди канчалык өзгөрткөнү менен өлчөнөт.

Адам бир күн бою тиленип, бирок мурдагыдан боорукер болуп калбашы мүмкүн. Ал эми кадимки жумуш күнүндө адилетсиздиктен баш тартып, таарынычты кечирип, ачуусун тыйган адам тиленүүдө көп айтылган нерселерди иш жүзүндө көрсөтө алат. Ошондуктан майрамдардын бүтүшү руханий убакыттын аякташын билдирбейт. Тескерисинче, эң маанилүүсү эми башталат. Биз түшүнгөн, сезген жана өзүбүзгө убада кылган нерселердин баары күнүмдүк жашообуздан орун табышы керек. Анткени чыныгы ишеним адамдын өзгөчө күндөрү Кудайдын алдында кандай болгону менен эмес, кадимки күндөрү башка адамдарга кандай мамиле кылганы менен көрүнөт.

Майрамдар аяктады. Жакып өз жолу менен кетти. Эми ар бирибиз өз жолубуз менен барабыз.