Жаратканды бүт жүрөгүң менен сүйүү: каалоолор чындыкты ээрчүүнү үйрөнгөндө
Тооратта мындай деп айтылган: «Кудайың Жараткан Эгени бүт жүрөгүң менен, бүт жаның менен жана бүт күчүң менен сүй» (Дварим 6:5). Бирок Жаратканды бүт жүрөгүң жана бүт жаның менен сүйүү эмнени билдирет? Анткени адам жалаң гана бийик умтулуулардан турбайт. Анын ичинде акыл менен каалоолор, ишенимдер менен сезимдер, руханий муктаждыктар менен жердеги жашоого болгон байлануулар дайыма өз ара аракеттенет. Биз кандай иш кылышыбыз керек экенин абдан жакшы түшүнүп туруп, ошол эле учурда таптакыр тескерисинче кылууга күчтүү каалоо сезишибиз мүмкүн. Ошондуктан Тоораттын түшүнүгүндө Жаратканга болгон сүйүү диний сезим же Анын бар экенин таануу менен гана чектелбейт. Ал адамдын ички дүйнөсүнүн акырындап өзгөрүшүн билдирет: акыл гана чындыкты тааныбастан, каалоолор да ошол чындыкка жакындай баштайт.
Ошол эле учурда адамдын каалоолору өзүнөн өзү жамандык эмес. Ырахатка, бакубат жашоого, таанылууга, сүйүүгө жана коопсуздукка умтулуу адам үчүн табигый нерсе. Маселе алардын жашообузда кандай орун ээлегенинде. Каалоо эң жогорку баалуулукка айланганда, адам акырындап өзүнүн ишенимдерин, абийирин жана атүгүл башкалар менен болгон мамилелерин ага баш ийдире баштайт. Жакшылык менен жамандыкты айырмалоого жардам бериши керек болгон акыл биз каалаган нерсени актоонун куралына айланат. Ошондо адам өз каалоосу туурабы деп сурабай, анын эмне үчүн сөзсүз аткарылышы керектигине жүйө издей баштайт. Руханий эмгектин эң оор түрлөрүнүн бири дал ушул жерден башталат — өзүңө чынчыл болууну үйрөнүү.
Жаратканга болгон сүйүү адамдын өз инсандыгын жок кылууну эмес, анын ички тартибин өзгөртүүнү талап кылат. Адам каалоолорду, коркууларды, күмөндөрдү же байланууларды сезбей калбайт. Бирок акырындап өзүнүн «менин» чындыктын жалгыз өлчөмүнө айландырбоону үйрөнөт. Дварим 6:5 аятына жазган түшүндүрмөлөрүндө Ибн Эзра менен Рамбан Жаратканга кызмат кылууда жүрөк менен жандын маанисин карашат. Алардын түшүндүрмөлөрүндөгү айырмачылыктардын артында жалпы суроо турат: адам өзүнүн ички жашоосун Жаратканга канчалык толук арнай алат? Анткени осуяттарды сыртынан аткарып жүрүп да, өзүнүн ыңгайлуулугун, текебердигин жана өзүмчүлдүгүн баарынан жогору койгон адам бойдон калууга болот. Тескерисинче, өзүмчүлдүккө каршы жасалган жана Жараткандын эркин аткарууга багытталган кичинекей иштин өзү терең ички өзгөрүүнүн белгиси болушу мүмкүн.
Руханий өнүгүү бир заматта болбой турганын түшүнүү өзгөчө маанилүү. Бир күнү Жаратканды бүт жүрөгүң менен сүйүүгө чечим кабыл алып, бардык ички карама-каршылыктардан түбөлүккө арылуу мүмкүн эмес. Адам чын жүрөктөн жакшылыкка умтулуп, ошентсе да ката кетириши, алсыздыктарына алдырышы жана өзү туура эмес деп эсептеген адаттарына кайра кайрылышы мүмкүн. Бирок Тоорат кемчиликсиздикке жеткен жандыкка эмес, тирүү адамга кайрылат. Ошондуктан адамдын жеткен руханий деңгээли гана эмес, анын кайсы багытта баратканы да маанилүү. Ар бир жолу өзүбүз башкача кылгыбыз келип турса да, абийирибизге ылайык иш кылууну тандаганда, биз өзүбүздүн ким экенибизди бир аз өзгөртөбүз.
Балким, Жаратканга болгон сүйүүнүн эң терең жагы анын акырындап жөн гана милдетти аткаруу болбой, ички муктаждыкка айланышындадыр. Адам жакшылыкка осуят берилгени үчүн гана эмес, эми башкача жашагысы келбегендиктен да умтула баштайт. Анын акылы менен каалоолору дайыма бири-бирине каршы турууну токтотуп, акырындап бир максатка кызмат кылууну үйрөнөт. Жаратканды бүт жүрөгүң менен сүйүү — жүрөгүбүздө эми эч кандай карама-каршылык жок деп айтуу эмес, кайра-кайра бизди Ага жакындаткан нерсени тандоо. Балким, адамдын ишениминин чыныгы тереңдиги дал ушул күнүмдүк, башкаларга байкалбаган эмгекте ачылат.
